O le manatu autū o le SCS e fa’apea, mo tina ma’itaga soifua maloloina ma e 24–28 aso le averesi o le ta’amilosaga fa’alemasina, o le puipuiga o le maitaga i taimi o le SCS, e fuafua mai taimi amata ta’itasi o le ta’amilosaga fa’alemasina, e mafai ona puipuia ai fa’afitauli tau soifua maloloina mai le fanau mai e le’i fa’amatalaina. O le moni o lenei tagi e tatau ona fa’ata’ita’iina i fa’amaumauga tuto’atasi; e le o se metotia ua fa’amaonia o le puipuiga o le maitaga.
E tusa ma le 8 miliona pepe e fananau mai ma se faʻafitauli i tausaga taʻitasi.
Ua lipotia mai e le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi e faapea, o maʻi fananau mai e mafua ai le tusa ma le 8% o maliu i lalo ifo o le lima tausaga. O nei faamatalaga e le faamaonia ai le manatu o le SCS; ua faaalia ai le mafuaaga e manaomia ai se suesuega maeʻaeʻa ma tutoatasi o fesili e leʻi taliina.
O se valaau mo se talanoaga tatala ma le mamalu lautele o le lalolagi.
Pe mafai ea ona fesoʻotaʻi le māfuaʻaga o fanautama faigata e leʻi faʻamatalaina ma le taimi e faʻafanauina ai le pepe, ae maise lava le taimi e faia ai feusuaʻiga?(Taimi SCS = AOs − 365 itula ± 12–24 itula)
SCIENTIFIC EXPLANATION
Scientific explanation of the SCS research questions
Watch what the hypothesis proposes, which questions require independent testing, and where its scientific limits lie.
E te manatu ea e tatau ona suʻesuʻeina lenei manatu?
0auai
O lenei filifiliga e lē faapea ai ua e lagolagoina le manatu o le SCS. Ae ua na o lou lava manatu pe tatau ona faia se suʻesuʻega faasaienisi tutoatasi i le fesili.
Matou te lē mananaʻo e talia o se mea moni; matou te mananaʻo e finauina, suʻesuʻeina, ma faʻataʻitaʻiina i faʻamaumauga tutoʻatasi.
O le manatu o le taimi e tupu ai le SCS e manaʻomia ai se faʻamaoniga faʻasaienisi tutoʻatasi. O lenei anotusi e le o se fautuaga faʻafomaʻi poʻo se metotia o le taofia o fanautama. Talanoaina au faʻaiuga tau soifua maloloina ma se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina.
Valaaulia e suʻesuʻe
29 tausaga o le mata'ituina
I le maeʻa ai o le 29 tausaga o le mataʻituina ma le suʻesuʻega, ua tatala ai e le SCS lenei fesili mo le talanoaga i le va o fafine, saienitisi, ma faʻalapotopotoga tau soifua maloloina i le lalolagi atoa.
Valaaulia i se suʻesuʻega tutoʻatasi.
Tolu Fesili ua Tatala mo Suʻesuʻega Tutoatasi
E lē o talosagaina e le SCS le vaega faasaienisi e talia matauga ma manatu nei o ni mea moni. I se isi itu, e manaʻo ia fuaina, tofotofoina, ma, afai e manaʻomia, ia faaseseina e tagata suʻesuʻe tutoʻatasi.
E mafai ona suʻesuʻeina tutoʻatasi nei fesili e tolu. O le faʻamaoniaina o le tasi fesili e lē otometi ai ona faʻamaonia isi.
Aua le talitonu mai ia i matou. Fuafua mai.
01
Tatala mo suʻesuʻega tutoʻatasi.
E tāua ea le taimi e faia ai le fa'asusuina?
E mafai ea ona avea le taimi e faia ai le fa'afanauina o se fesuia'iga tuto'atasi e su'esu'eina e tusa ai ma le maitaga ma taunuuga o pepe fou fa'ato'ā fananau mai? Mo lenei fa'amoemoe, ua fautuaina ai e le SCS se fesuia'iga taimi ua uma ona fa'amatalaina ma fa'apitoa.
Taimi SCS = AOs − 365 itula ± 12–24 itula
O le AOS (Average Thursdays) o le averesi patino lea a se tagata e uiga i le taimi e faaaluina i le va o aso ma taimi sosoo na amata ai le taamilosaga, ua faaalia i itula.
26.3 aso e tutusa ma le 631.2 itula.
Fa'ata'ita'iga o le fa'atusatusaga
Ta'amilosaga e tolu: 627, 635, ma le 605 itula. O le aofa'i e 1,867 itula; vaevaeina i le 3, AOs = 622.3 itula. O le ogatotonu e 257.3 itula talu ona amata le vaitaimi mulimuli o le ma'i masina. O le vaeluaga e fa'alauteleina e tusa ai ma le mamao o AOs mai le 631.2 itula.
Fesili suʻesuʻe
Pe fesoʻotaʻi lenei fesuiaʻiga o le taimi ua uma ona faʻatulagaina ma le maitaga ma taunuuga o le pepe fou pe a uma ona pulea mea ua iloa e uiga i le tina, pepe i totonu o le pepe, tupuʻaga tau kenera, siosiomaga, ma le fanautama?
i
O lenei fua fa'atatau o se vaega o le manatu o le SCS; e le o se mea moni fa'afoma'i ua fa'amautuina, se metotia o le taofia o le maitaga, po'o se fautuaga fa'afoma'i. E mana'omia ona fa'amaonia pe te'ena e su'esu'ega tuto'atasi.
02
Tatala mo suʻesuʻega tutoʻatasi.
O le a le taimi tonu mai le fa'aafuaina o le pepe i le fanau mai?
O le matauga a le SCS i le 29 tausaga ua faʻaalia ai o le taimi mai le faʻafanauina i le fanau mai e tusa ma le 260 aso. O le manatu sili ona saʻo e manaʻo Osman Yıldız e faʻataʻitaʻiina tutoʻatasi, o le lamatiaga o ni taunuuga leaga e ono faʻateleina i vaitaimi uumi, ma o taimi e sili atu i le 266 aso e ono le fetaui ma le fanau mai ola.
i
E lē o se faʻamatalaga faafomaʻi ua faʻamaonia. O le manatu o le SCS e faʻapea o Osman Yıldız e manaʻo e faʻamaonia pe faʻaseseina i faʻamaumauga tutoʻatasi.
Fesili mo suʻesuʻega IVF/ICSI
I ma'itaga IVF/ICSI lea e mafai ai ona fuafua sa'o le taimi e fa'afanauina ai le pepe, o le a le taimi tonu e tufatufa atu ai mai le fa'afanauina se'ia o'o i le fanau mai?
Pe lagolagoina e faʻamaumauga le matauga e 260 aso?
E i ai se sootaga e mafai ona fuaina i le va o le vaitaimi ina ua mavae aso e 260 ma taunuuga leaga?
E i ai ni faʻataʻitaʻiga o pepe fananau mai ola i totonu o vaitaimi o le faʻafanauina ma le fanautama e sili atu i le 266 aso?
Aua le taliaina aso e 260 pe 266. Fuafua i au faʻamaumauga o loʻo iai nei.
E tutoatasi le Fesili 2 mai le Fesili 1. O le faʻamaoniga o le matauga e 260 aso e le faʻamaonia otometi ai le fua faʻatatau o le taimi a le SCS.
03
Tatala mo suʻesuʻega tutoʻatasi.
E tutusa ea le taimi o le SCS ma se suiga fa'aletino e mafai ona fuaina i le tino o se fafine?
E lē tutusa tulaga faaletino o le faiga fanautama o fafine i le taimi atoa o le taamilosaga faalemasina. E mafai ona suia le tuufaatasiga o hormones, le vevela o le tino, ma uiga o le cervical mucus i le taimi o le ovulation. O le fesili lona tolu o le SCS pe o le taimi o le SCS ua uma ona fuafuaina muamua e le matematika e tutusa lelei ma faailoga o le fanautama e mafai ona fuaina.
Fa'ailoga e mafai ona fuaina
E mafai e tagata suʻesuʻe tutoʻatasi ona faʻatusatusa le taimi o le SCS i faʻailoga o le suiga o le LH poʻo le LH surge, taimi o le ovulation, progesterone, estradiol, basal body temperature, uiga o le cervical mucus, ma le talafeagai o le ulu atu o le sperm.
Afai e talafeagai i le tagata suʻesuʻe, e ono faʻamaumauina foʻi suiga faʻaletino i le susu poʻo le susu, manaʻoga faʻafeusuaiga patino, ma le taimi o amioga faʻafeusuaiga.
O le manatu fa'avae o le SCS
O le manatu faavae o le faiga, e mafua mai i matauga a Osman Yıldız, o loʻo fautua mai ai o suiga i le talafeagai o le siosiomaga o le ua ma le faiga fanautama mo le feoaʻi o le sperm, ola, ma le filifilia i le taamilosaga atoa e ono aʻafia ai e le gata i le avanoa o le faʻatosinaina ae faʻapea foʻi ma taunuuga faʻaletino o le taimi e faʻatosina ai. E leʻi faʻamaoniaina lenei faiga.
E eseese ea le siosiomaga o le ua i le taimi o le SCS mai isi taimi i tulaga o le feoaʻiga o le sperm, le ola, poʻo le filifilia? Afai o lea, e naʻo le avanoa e maʻitaga ai ea lenei eseesega, pe e fesoʻotaʻi foʻi ma le maʻitaga ma taunuuga o le pepe fou?
Mata'ituina o amioga ma lagona
I matauga a le SCS, o nisi fafine ua lipotia mai ni suiga i le manogi o le tino, manaʻoga faʻafeusuaiga, poʻo isi suiga faʻalogo ma faʻaletino i le taimi na matauina ai. A aunoa ma se fua faʻasaienisi faʻatonutonuina, e le mafai ona taʻua o ni faʻamaoniga mautinoa; peitaʻi, e mafai ona fuaina o ni fesuiaʻiga faʻaopoopo i suʻesuʻega o le endocrinology o amioga poʻo le physiology o le toe fanautama.
Su'esu'ega Tuto'atasi
E saunia e le SCS le fausaga o suʻesuʻega.
I le tulaga ua maua le faamaoniga tutoatasi a le komiti tutoatasi tau amio ma le faagasologa o maliega ua malamalama lelei i ai, ua sauni le SCS e tuuina atu i tagata suesue le fausaga o polokalama faakomepiuta e manaomia e suʻesuʻe ai nei fesili e tolu e aunoa ma se totogi.
E mafai e tagata suʻesuʻe ona faʻamatalaina a latou lava faʻatulagaga ma taʻiala e aofia ai/faʻateʻaina.
E mafai e le tagata suʻesuʻe ona filifili a latou lava tagata auai ma fatuina la latou lava 'au.
E mafai e tagata suʻesuʻe ona mataʻituina tagata auai mai se vaega tumaoti ma faʻailoa mai fesuiaʻiga faʻaletino ma faʻafomaʻi e tatau ona faʻamaumauina.
E iloilo e le tagata suʻesuʻe le metotia faʻafuainumera, auʻiliʻiliga, ma le lolomiina; e mafai ona latou lolomiina faʻaiʻuga e tusa lava pe latou te lagolagoina pe teena le SCS.
O le ā le taimi o le SCS ma e faʻapefea ona fuafuaina?
O le AOS (Average Thursdays) o le averesi patino lea a se tagata e uiga i le taimi e faaaluina i le va o aso ma taimi sosoo na amata ai le taamilosaga, ua faaalia i itula.
Taimi SCS = AOs − 365 itula ± 12–24 itula
O le iunite tutotonu o le fuafuaga o le AOs − 365 itula.26.3 aso e tutusa ma le 631.2 itula.
A latalata le averesi i le 631.2 itula, o le vaeluaga e tusa ma le ±12 itula; a o latalata atu le averesi patino i tapula'a o le 24 po'o le 28 aso, e fa'alauteleina le vaeluaga i le ±24 itula. E le'o fa'amatalaina iinei le fuafuaina tonu o le tau vaeluaga.
Fa'ata'ita'iga o le fa'atusatusaga
Ta'amilosaga e tolu: 627, 635, ma le 605 itula. O le aofa'i e 1,867 itula; vaevaeina i le 3, AOs = 622.3 itula. O le ogatotonu e 257.3 itula talu ona amata le vaitaimi mulimuli o le ma'i masina. O le vaeluaga e fa'alauteleina e tusa ai ma le mamao o AOs mai le 631.2 itula.
Taimi e amata ai le taamilosaga o le masina→Averesi o Itula Patino (AOs)→AOs − 365→La'asaga o le SCS→Iʻuga o le maitaga ma le fanautama
i
O lenei fua fa'atatau o se vaega o le manatu o le SCS; e le o se mea moni fa'afoma'i ua fa'amautuina, se metotia o le taofia o le maitaga, po'o se fautuaga fa'afoma'i. E mana'omia ona fa'amaonia pe te'ena e su'esu'ega tuto'atasi.
Valaaulia e suʻesuʻe
Se'i o tatou iloiloina fa'atasi fa'amaoniga, ae le na'o tu'ua'iga.
O fa'ai'uga e lagolagoina, feteenai, pe le mautinoa e tatau ona fa'atalanoaina ma le manino tutusa. E le o tu'uina atu e lenei itulau se su'esu'ega fa'amaonia tuto'atasi ua mae'a.
Metotia ma le manino o faʻamaumauga
E lē lava le vaitaimi o le matauina e 29 tausaga e fa'amaonia ai se fa'amaoniga fa'asaienisi. E tatau ona fa'amatalaina le aofa'i o ē auai, le auala e fa'amaumau ai, ta'iala mo le iloiloga, ma tapula'a o se vaega o le su'esu'ega.
Galulue fa'atasi tuto'atasi i su'esu'ega
Matou te faʻamalosiauina tagata suʻesuʻe e faʻasoa mai a latou iloiloga faʻapitoa, fautuaga mo suʻesuʻega faʻatusatusa, ma lomiga talafeagai. O le faagasologa o le aoina o faʻamaumauga o suʻesuʻega e tatau ona taulimaina i se faʻatulagaga ese, iloiloga tau amio, ma faʻatagaga talafeagai.
O se punaoa tutoatasi mo faʻamatalaga lautele tau soifua maloloina.
Faalapotopotoga faafomaʻi ma faasaienisi a le lalolagi: Auai i le talanoaga.
E lē o talosagaina oe e le SCS e te talitonu i lenei manatu. E talosagaina oe e te suʻesuʻe, iloilo, ma talanoaina fesili e tolu mai lau lava matāʻupu faʻapitoa e faʻaaoga ai faʻamatalaga tutoʻatasi.
E te lē tau suia lau gagana. Tusi i lau lava gagana. Tuu atu i tagata tomai faapitoa mai atunuu eseese i le lalolagi atoa e faitau lou manatu i a latou lava gagana.
O ni galuega eseese le SCS ma le Language to Language. O le Language to Language e lē o se punaoa e faʻamaonia ai tagi a le SCS; ua na o se fausaga fesoʻotaʻiga e faʻamoemoe e aveese ai faʻafitauli tau gagana i talanoaga faʻavaomalo.
E lē manaʻomia e le pulega le faʻamaoniga poʻo le faʻatonutonuina o anotusi o manatu. O le taimi lava e faʻamaonia ai e le tagata auai lana tuatusi imeli ma talia le matafaioi, o le a lolomiina lana manatu e aunoa ma ni suiga. O le lolomiina e lē faʻapea ai o le manatu e saʻo faʻasaienisi pe lagolagoina e le SCS.
E leai se eseesega e faia i le va o manatu lagolago, manatu tetee, ma manatu o loʻo faʻapea mai e manaʻomia nisi faʻamatalaga. A maeʻa ona faʻamaonia imeli ma talia le tiutetauave, o le a lolomiina manatu e pei ona tusia.
O lenei fa'ailoga e na'o le fa'ailoa mai ai ua fa'amaonia e le pulega tusipasi fa'apolofesa/a'oa'oga. E le fa'ailoa mai ai le sa'o o le manatu, lona aoga fa'asaienisi, po'o le fa'amaoniga a le SCS.
O lenei vaega e mo manatu faasaienisi ma punaoa. Aua le faʻasoa atu faʻamatalaga a le maʻi, pepa faʻamaonia, taʻamilosaga faʻalemasina patino, faʻamaumauga o maʻitaga, faʻamaumauga o feusuaʻiga, poʻo faʻamaumauga o le soifua maloloina; e le talosagaina le lafoina o faila.
Fa'asalalauga a le au tusitala
O se valaau mo se talanoaga tatala ma le mamalu lautele o le lalolagi.
E mafai ona e faitauina le anotusi atoa o le talosaga i le lalolagi atoa ma lolomiina i le gagana e te filifilia.
E mafai ona e tatalaina le polokalama SCS o loʻo iai nei mai lau suʻesuʻega uepi poʻo lau masini feaveaʻi. O faʻatusatusaga a le polokalama e le faʻaalia ai ua faʻamaonia faʻasaienisi le manatu.